Những bữa ăn dang dở, những giờ học kéo dài đến đêm khuya, những đêm nằm trằn trọc vì suy tư, lo lắng. Lo mình bị điểm kém, lo mình không đạt được kỳ vọng của gia đình, lo rằng mình không đủ tốt, đủ giỏi. Tuổi trẻ có nhiều những niềm vui, nhưng cũng thật nhiều những nỗi lòng khó nói.
Khi bị cuốn vào những guồng quay của công việc và học tập, việc tự chăm sóc bản thân khi bận rộn lại, thực chất, trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Chúng ta cần có những phương pháp chăm sóc bản thân tốt nhất, để có thể phát triển con người mình.
Vậy làm thế nào để chăm sóc bản thân khi bận rộn?
Hãy cùng LeaderInYou khám phá nhé ⭐
Tại sao kỹ năng tự chăm sóc bản thân quan trọng?
Ở độ tuổi thanh thiếu niên, tự chăm sóc bản thân là một kỹ năng thiết yếu mà các bạn trẻ cần học và rèn luyện. Đây là giai đoạn có nhiều sự phát triển về thể chất và tâm lý, cảm xúc, vậy nên, việc giữ gìn những thói quen tốt, giữ gìn sức khỏe tốt là rất quan trọng. Một số lợi ích của việc tự chăm sóc bản thân ở người trẻ bao gồm:
1. Sức khỏe thể chất tốt
Bằng cách xây dựng và giữ gìn những thói quen tích cực hàng ngày như đi ngủ sớm, tập thể dục, ăn uống điều độ, các bạn trẻ sẽ có sức khỏe tốt. Với thể chất tốt, chúng mình có thể thực hiện mọi việc chúng mình muốn. Sức khỏe là hành trang vô cùng quý giá để bạn trẻ tiếp bước trên chặng đường phía trước. Ngoài ra, có sức khỏe, chúng mình có thể hỗ trợ gia đình, nâng đỡ những người xung quanh. Vậy nên, việc tự chăm sóc bản thân bằng rèn luyện những thói quen tốt cho sức khỏe thể chất hàng ngày sẽ mang lại rất nhiều lợi ích to lớn và lâu dài cho bạn trẻ.
2. Sức khỏe tinh thần tốt
Có sức khỏe tinh thần tốt, bạn sẽ cảm thấy có động lực để thực hiện nhiều hoạt động trong cuộc sống, từ vui chơi, gặp gỡ bạn bè, đến làm việc, học tập. Những thói quen xấu, dù nhỏ, khi tích tụ dần sẽ làm tinh thần suy giảm đáng kể. Ví dụ, thói quen sử dụng điện thoại khi thức dậy vào buổi sáng, ban đầu có thể không gây ra những hậu quả dễ nhận thấy, nhưng lâu dần sẽ gây ảnh hưởng đến tâm trạng và khả năng tập trung của chúng mình. Vậy nên, những thói quen tốt cho sức khỏe tinh thần cũng rất cần thiết khi thực hành chăm sóc bản thân mỗi ngày.
3. Làm việc, học tập hiệu quả
Khi chúng mình áp dụng những phương pháp chăm sóc bản thân tốt, chúng mình có sức khỏe thể chất và tinh thần tốt, chúng mình sẽ có nguồn năng lượng dồi dào để làm việc, học tập hiệu quả nhất. Nếu các bạn trẻ không chủ động chăm sóc chính mình, đặc biệt là trong những thời kỳ căng thẳng học hành, công việc, sẽ rất dễ gặp tình trạng suy kiệt tinh thần, thể chất (burnout). Chính vì vậy, để đạt được hiệu quả cao trong quá trình đi học, đi làm, việc nạp lại năng lượng bằng chăm sóc bản thân khi bận rộn là rất quan trọng.
Làm thế nào để chăm sóc bản thân khi bận rộn?
1. Đi ngủ sớm
Giấc ngủ là thành phần thiết yếu trong kế hoạch chăm sóc bản thân. Ở độ tuổi thanh thiếu niên, các bạn trẻ cần ngủ đủ từ 8 đến 10 tiếng mỗi đêm, và bắt đầu đi ngủ từ lúc 21 giờ hoặc 22 giờ để có sức khỏe tốt nhất. Trong những khoảng thời gian bận rộn, cơ thể và tâm trí cần sử dụng nhiều năng lượng vào ban ngày, nên việc đảm bảo giấc ngủ là vô cùng quan trọng để giữ sức khỏe và tinh thần tốt.
Ngoài ra, để đảm bảo chất lượng giấc ngủ, tránh gặp căng thẳng, lo âu, bạn trẻ nên ngưng sử dụng các thiết bị điện tử trong khoảng thời gian từ 30 phút đến 1 tiếng trước khi lên giường, và tập giữ cho mình những suy nghĩ tích cực, bình yên trước khi đi ngủ. Bạn có thể cân nhắc những phương pháp như thiền, viết nhật ký, đọc sách trước khi ngủ để giúp bản thân có một tâm trạng thư thái, dễ chìm vào giấc ngủ hơn.
2. Tập thể dục
Dành thời gian tập thể dục, thể thao ít nhất 150 phút mỗi tuần, hay 30 phút 1 ngày trong 5 ngày, sẽ giúp cải thiện đáng kể sức khỏe thể chất và tinh thần cho các bạn trẻ. Tuy vậy, trong những thời kỳ bận rộn với công việc và học tập, việc sắp xếp thời gian và năng lượng để tập thể dục là một câu đố khó với nhiều người trẻ.
Khi đó, LeaderInYou khuyên bạn hãy dành từ 5 đến 10 phút mỗi ngày để thực hiện những bài tập có cường độ thấp, như đi bộ, yoga, thể dục nhịp điệu,… để rèn luyện cơ thể và thư giãn tâm trí, cải thiện tâm trạng. Ngoài ra, tập thể dục, thể thao cũng hỗ trợ cải thiện khả năng tập trung và mức độ tự tin, giúp bạn học và làm việc thêm hiệu quả.
Giữ thói quen tập thể thao với cường độ thấp trong một khoảng thời gian dài, kèm với một số buổi tập có cường độ cao hơn như bơi lội, đạp xe, chạy bộ,.. khi có thể, cũng sẽ dần cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần cho bạn.
3. Thiền
Một thói quen mang lợi nhiều lợi ích về sức khỏe tinh thần nhưng lại chưa được nhiều bạn trẻ áp dụng chính là thiền. Ngồi thiền sẽ giúp bạn giảm lo âu và căng thẳng, cải thiện sức khỏe tinh thần và khả năng tập trung. Vậy nên, thói quen này đặc biệt hữu ích khi bạn đang cảm thấy quá tải, mệt mỏi với chuyện trường lớp, việc làm.
Khi tập thiền, bạn nên bắt đầu với thời lượng là 5 phút, và tăng lên dần dần. Từ 10 đến 15 phút là thời lượng lý tưởng để thực hành thiền hàng ngày cho bạn trẻ. Bạn có thể tạo thói quen thiền hàng ngày vào một thời gian cụ thể như khi mới thức dậy, trước khi đi ngủ, hoặc thiền bất cứ khi nào bạn cảm thấy căng thẳng, lo âu.
4. Ngắt kết nối với những thiết bị điện tử và mạng xã hội
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử và mạng xã hội đi kèm những ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe thể chất, tinh thần, khả năng tập trung và những mối quan hệ, đặc biệt là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên. Những thông tin trên mạng xã hội khó có thể được kiểm duyệt tính đúng – sai, có nhiều thông tin gây sốc, thông tin tiêu cực, dễ gây ảnh hưởng đến khả năng nhận thức và khả năng quản lý cảm xúc của người trẻ. Vì thế, các bạn trẻ cần đặt ra giới hạn sử dụng những công cụ kể trên cho bản thân hàng ngày, ví dụ chỉ cho phép mình lên mạng xã hội 30 phút 1 ngày, dùng điện thoại 1 tiếng mỗi ngày.
Phương pháp chăm sóc bản thân này đặc biệt nên được áp dụng trong những khoảng thời gian bạn gặp căng thẳng, cần xử lý nhiều bài vở hay công việc. Lướt mạng xã hội hay chơi điện tử có vẻ là cách tốt để xoa dịu căng thẳng, nhưng những nguồn dopamine (hormone tạo niềm vui và động lực cho con người) chóng vánh, không lành mạnh này sẽ để lại nhiều hệ lụy khôn lường cho bạn, như trì hoãn, mất tập trung, tâm trạng khó chịu. Thay vào đó, hãy sống chậm lại, tập trung vào hiện tại, tránh sử dụng Internet và đồ công nghệ sẽ giúp bạn có một tinh thần thoải mái hơn và dễ hướng sự tập trung của mình về những công việc quan trọng.
5. Tập suy nghĩ tích cực
Suy nghĩ tích cực là một kỹ năng cần sự rèn luyện, và là một trợ thủ đắc lực của các bạn trẻ trong hành trình trưởng thành. Giữa guồng quay bận rộn, đôi khi chúng mình dễ sa vào những suy nghĩ tiêu cực mà quên mất rằng: cách nhìn nhận vấn đề quyết định rất lớn đến chất lượng cuộc sống. Việc giữ cho tâm trí lạc quan sẽ giúp bạn giảm bớt căng thẳng và tìm ra giải pháp hiệu quả hơn.
Để rèn luyện thói quen suy nghĩ tích cực, bạn có thể bắt đầu bằng cách viết ra 3 điều biết ơn mỗi ngày, dù là nhỏ nhất, như một tách cà phê ngon, ánh nắng ban mai, hay một cuộc trò chuyện vui vẻ. Theo thời gian, não bộ sẽ dần hình thành phản xạ tìm kiếm mặt tốt trong mọi hoàn cảnh. Đây không chỉ là cách phát triển bản thân mà còn giúp bạn xây dựng nội lực mạnh mẽ để đối mặt với những ngày bận rộn một cách nhẹ nhàng hơn.
6. Dành thời gian cho sở thích cá nhân
Cuộc sống bận rộn khiến nhiều người trẻ quên mất việc nuôi dưỡng đam mê của bản thân. Thế nhưng, dù chỉ 15-30 phút mỗi ngày cho sở thích cá nhân như vẽ tranh, chơi nhạc, đọc sách hay nấu ăn cũng giúp bạn giảm căng thẳng và tìm thấy niềm vui. Đây không chỉ là cách chăm sóc chính mình hiệu quả mà còn giúp bạn cân bằng cảm xúc, tiếp thêm năng lượng để đối mặt với những áp lực hàng ngày.
Đừng nghĩ rằng phải có thật nhiều thời gian rảnh mới theo đuổi sở thích. Hãy coi đó là một phần trong kế hoạch chăm sóc bản thân của bạn. Bắt đầu từ những hoạt động đơn giản, như nghe một bài hát yêu thích, trồng một chậu cây nhỏ, hay thử một công thức mới vào cuối tuần. Những khoảnh khắc nhỏ này sẽ giúp bạn cảm thấy cuộc sống ý nghĩa hơn.
7. Viết nhật ký
Viết nhật ký là một trong những phương pháp chăm sóc bản thân đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bất ngờ. Chỉ với vài phút mỗi tối, bạn có thể ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc trong ngày, từ đó hiểu rõ hơn về chính mình. Việc này không chỉ giúp giảm stress mà còn rèn luyện khả năng tự nhận thức (self-awareness).
Bạn không cần viết dài hay trau chuốt ngôn từ, chỉ cần chân thành và thoải mái. Hãy coi nhật ký như một người bạn lắng nghe mà không phán xét. Dần dần, thói quen này sẽ giúp bạn nhìn nhận vấn đề rõ ràng hơn, biết cách quan tâm bản thân và trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống.
8. Lên kế hoạch chăm sóc bản thân
Chăm sóc bản thân khi bận không phải là điều gì quá xa vời, mà bắt đầu từ việc lập một kế hoạch cụ thể. Hãy dành 10 phút mỗi tuần để liệt kê những việc cần làm cho sức khỏe thể chất và tinh thần: từ ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, đến dành thời gian thư giãn. Một kế hoạch chăm sóc bản thân chi tiết sẽ giúp bạn không bỏ quên nhu cầu của chính mình giữa guồng quay công việc.
Đừng quên điều chỉnh kế hoạch linh hoạt theo tình hình thực tế. Nếu tuần này quá bận, hãy ưu tiên những việc đơn giản như uống đủ nước, đi bộ 10 phút giữa giờ, hoặc gọi điện cho một người thân yêu. Quan trọng là bạn kiên trì rèn luyện thói quen này, dần dần, việc tự chăm sóc sẽ trở thành một phần tất yếu của cuộc sống.
Kết
Chăm sóc bản thân khi bận rộn không có nghĩa là phải dành hàng giờ mỗi ngày. Đôi khi, chỉ cần những hành động nhỏ như hít thở sâu, viết vài dòng nhật ký, hay làm điều mình yêu thích cũng đủ mang lại sự cân bằng. Hãy nhớ rằng, khi bạn biết tự chăm sóc bản thân, bạn sẽ có đủ năng lượng và tinh thần để đối mặt với mọi thử thách. Bắt đầu ngay hôm nay, từng bước nhỏ, và kiên nhẫn với chính mình – đó chính là chìa khóa để vừa sống năng suất, vừa hạnh phúc.
